GÜNLÜK
GAZETEMİZ
AKSARAY EGEMEN
Bugünkü Sayı
Bugünkü gazete
Bugünkü sayımızı ücretsiz okuyun
E-GAZETEYİ OKU ›
WhatsApp İHBAR HATTI0546 490 32 67
Aksaray
Adana
Adıyaman
Afyonkarahisar
Ağrı
Amasya
Ankara
Antalya
Artvin
Aydın
Balıkesir
Bilecik
Bingöl
Bitlis
Bolu
Burdur
Bursa
Çanakkale
Çankırı
Çorum
Denizli
Diyarbakır
Edirne
Elazığ
Erzincan
Erzurum
Eskişehir
Gaziantep
Giresun
Gümüşhane
Hakkari
Hatay
Isparta
Mersin
İstanbul
İzmir
Kars
Kastamonu
Kayseri
Kırklareli
Kırşehir
Kocaeli
Konya
Kütahya
Malatya
Manisa
Kahramanmaraş
Mardin
Muğla
Muş
Nevşehir
Niğde
Ordu
Rize
Sakarya
Samsun
Siirt
Sinop
Sivas
Tekirdağ
Tokat
Trabzon
Tunceli
Şanlıurfa
Uşak
Van
Yozgat
Zonguldak
Aksaray
Bayburt
Karaman
Kırıkkale
Batman
Şırnak
Bartın
Ardahan
Iğdır
Yalova
Karabük
Kilis
Osmaniye
Düzce
7°
29 Ekim senede bir gün, Cumhuriyet her gün - Sabancı

TABULARIN GÖLGESİNDEKİ RUH SAĞLIĞINA SOSYAL HİZMET BAKIŞI

YAYINLAMA: | GÜNCELLEME:

Bugün bu köşede fiziksel bir rahatsızlıktan, ekonomik bir veriden ya da şehrimizin somut bir altyapı sorunundan bahsetmeyeceğim. Bugün; hepimizin hayatının bir döneminde kıyısından geçtiği ama çoğumuzun yüksek sesle konuşmaktan çekindiği, kapalı kapılar arkasına saklanan hayati bir gerçekten bahsedeceğim: Ruh sağlığımız.

Kırılan bir kemik için hiç düşünmeden hastaneye gitmeyi, iltihaplanan bir yara için günlerce ilaç kullanmayı son derece doğal karşılıyoruz. Peki ya ruhumuz yaralandığında? Zihnimizi, kalbimizi ve yaşama sevincimizi ağır bir yük kapladığında ne yapıyoruz? Ne yazık ki toplum olarak çoğunlukla susmayı, içimize atmayı ya da “geçer, kafana takma” diyerek geçiştirmeyi seçiyoruz. Ülkemizde ve yaşadığımız şehirde ruh sağlığına dair en büyük engel, çoğu zaman hastalığın kendisi değil; onun etrafına toplumca ördüğümüz kalın duvarlar, önyargılar ve tabular. Bir insanın psikolojik destek alması, bir psikiyatriste başvurması hâlâ “zayıflık”, “delilik” ya da “dikkat çekme çabası” olarak etiketlenebiliyor. “Biz zamanında neler gördük, şimdikiler en ufak şeyde bunalıma giriyor” cümlesiyle başlayan hafifsemeler, bireyin yaşadığı derin yalnızlığı daha da katmanlaştırıyor. Oysa ruhsal olarak zorlanan bir insan naz yapmıyordur; tıpkı tansiyonu düşen, şekeri yükselen ya da ciğeri enfeksiyon kapan biri gibi desteğe, tedaviye ve anlaşılmaya ihtiyaç duyuyordur. Toplumsal baskı ve etiketsizlik korkusu yüzünden yardım istemekten çekinen binlerce insan, sorunlarıyla tek başına mücadele etmeye çalışırken çok daha derin krizlerin içine sürükleniyor.

Burada göz ardı edilen son derece temel bir gerçek var: Ruh sağlığı yalnızca bireysel bir zayıflık ya da içsel bir mesele değildir. Ekonomik belirsizlikler, gelecek kaygısı, işsizlik, aile içi iletişim kopuklukları, şiddet, akran zorbalığı ve giderek artan toplumsal yalnızlaşma… Bütün bu yapısal ve çevresel faktörler, bireylerin ruhsal bütünlüğünü doğrudan tehdit eder. Dolayısıyla bir insanın yaşadığı tükenmişlik ya da çökkünlük, sadece onun “başa çıkma yetersizliğinden” değil; içinde bulunduğu sosyal çevrenin ve yaşam koşullarının omuzlarına bindirdiği yüklerden kaynaklanır.

Tam da bu noktada devreye sosyal hizmet bakış açısı ve sosyal çalışmacıların rolü girer.

Toplumumuzda genel ve eksik bir anlayış var: Ruh sağlığı denildiğinde akla yalnızca hastaneler, doktorlar ve ilaç tedavileri geliyor. Oysa tıbbi müdahaleler ne kadar hayatiyse, mesleğimiz olan sosyal hizmet de bir o kadar tamamlayıcı ve iyileştiricidir. Bir sosyal çalışmacı, ruh sağlığı konusunda destek arayan bir bireye baktığında sadece belirtileri veya tıbbi teşhisleri görmez. O bireyin ailesini, yaşadığı mahalledeki imkânları, ekonomik koşullarını, maruz kaldığı ayrımcılığı ve çevresel stres kaynaklarını bir bütün olarak ele alır. Sosyal hizmetin temeli olan “bireyi çevresi içinde değerlendirme” ilkesi; hastaneden veya klinikten çıkan bir bireyin günlük yaşama yeniden adapte olmasını, aile içi bağların güçlenmesini ve ihtiyaç duyduğu sosyal destek mekanizmalarına erişmesini sağlar.

Sosyal çalışmacılar; ruhsal sıkıntılar yaşayan bireylerin ve ailelerinin toplum içinde karşılaştığı damgalanma ile en ön safta mücadele eder. Ruh sağlığını koruyucu, önleyici ve güçlendirici hizmetleri yerel düzeyde inşa etmek için çalışır. Çünkü biliyoruz ki gerçek ve kalıcı bir iyileşme, sadece ilaç kutularında değil; bireyin toplum içinde kendini güvende, kabul görmüş ve onurlu bir fert olarak hissetmesiyle mümkündür. Artık şunu net bir şekilde kabul etmemiz gerekiyor: Ruh sağlığı, fiziksel sağlıktan ayrı tutulamaz. Güvenli bir ruh sağlığı hizmetine ve sosyal desteğe ulaşmak bir ayrıcalık veya lütuf değil; her insanın en temel hakkıdır.

Yerel yönetimlerden toplum sağlığı merkezlerine, okullardan sosyal hizmet merkezlerine kadar hayatın her alanında ruh sağlığını koruyucu sosyal politikaları güçlendirmek zorundayız.

Bugünden sonra etrafımızdakilere “Nasılsın?” diye sorarken, bunu sadece geçiştirilen bir gürültü olarak sormayalım. Yanıtın arkasındaki derin sessizliği, yorgun gözleri ve görünmeyen yükleri fark etmeyi öğrenelim.

Çünkü ruh sağlığını konuşabilen, yargılamadan dinleyen ve kriz anında el uzatmayı bilen bir toplum; sadece daha sağlıklı değil, aynı zamanda toplumsal vicdanı en güçlü toplumdur.

Unutmayalım:

Yara almak insana dairdir; ancak o yarayı saklamak zorunda kalmadığımız bir toplumsal düzen inşa etmek hepimizin ortak sorumluluğudur.

Yorumlar
Yorum yazma kurallarını okumuş ve kabul etmiş sayılırsınız