Aksaray Üniversitesi (ASÜ) Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü, kampüs ekosistemini sürekli izleme altına alan vatandaş bilimi temelli bir biyoçeşitlilik projesi başlattı. Aksaray Üniversitesi Kampüs Biyoçeşitliliği Projesi, kampüs yerleşkesinde yaşayan tüm canlı türlerinin küresel iNaturalist platformu üzerinden sürekli izlendiği bir saha bilim girişimi olarak hayata geçti. Proje; öğrencilerin, akademisyenlerin, kampüs çalışanlarının ve ziyaretçilerin katılımına açık olup yıl boyunca kesintisiz olarak gözlem kabul edecek.
PROJE “KÜRESEL ETKİ İÇİN YERELDE HAREKET” TEMASIYLA ÖRTÜŞÜYOR
Proje, Birleşmiş Milletler tarafından 22 Mayıs Dünya Biyoçeşitlilik Günü için belirlenen “Küresel Etki için Yerelde Hareket” temasıyla doğrudan örtüşüyor. Kampüs ölçeğinde gerçekleştirilen yerel gözlemler, küresel iNaturalist platformu üzerindeki topluluk doğrulamasından geçtikten sonra Global Biodiversity Information Facility (GBIF) küresel açık veri ağına aktarılarak uluslararası bilimsel araştırmaların kullanımına sunuluyor. Ayrıca, elde edilen bu verilerin güncel olarak “Sayılarla ASÜ” web sayfası üzerinden paylaşılması hedefleniyor.
YILLAR İÇİNDE DEĞİŞİMİ BELGELENEBİLEN BİR KAMPÜS EKOSİSTEMİ
Projenin en dikkat çekici yönü, tek seferlik bir saha çalışması olmanın ötesinde uzun soluklu ve sürdürülebilir bir izleme programı olarak tasarlanması. ASÜ kampüs ekosistemi yıl boyunca ve ilerleyen yıllarda kesintisiz biçimde takip edilerek; ilkbaharda çiçeklenmenin başladığı tarihler, kuş göçlerinin yoğunlaştığı dönemler, böcek faaliyetlerinin zirve yaptığı haftalar ve yağışlı süreçlerde ortaya çıkan mantar oluşumları somut tarih kayıtlarıyla belgelenebilecek. Zaman içinde birikecek bu veriler; iklim değişikliğinin etkilerinin ortaya konulması, yeni ya da kaybolan türlerin tespit edilmesi, tür çeşitliliğindeki değişimlerin izlenmesi ve kentsel ekosistem dinamiklerinin anlaşılması açısından önemli bir bilimsel arşiv oluşturacak. Örneğin 2026 yılında kaydedilen bir bahar gözlemi, 2031 yılındaki verilerle karşılaştırılarak kampüs ekosistemindeki değişimlerin bilimsel olarak analiz edilmesine imkan sağlayacak. Bu yönüyle proje, yalnızca güncel bilimsel üretime katkı sunan bir platform değil; aynı zamanda gelecek nesillere bırakılan kalıcı bir bilimsel miras niteliği taşıyor. Elde edilen veriler lisansüstü tez çalışmalarında kullanılabilecek, ilgili derslerde ise öğrencilere canlı bir saha uygulama ortamı sunacak. ASÜ Kampüs Biyoçeşitliliği Projesi, tüm kullanıcılara açık olarak yürütülüyor. Katılımcılar ücretsiz iNaturalist mobil uygulaması üzerinden gözlem kaydı oluşturarak projeye katkı sağlayabiliyor. Proje sorumluluğunu Fen Edebiyat Fakültesi, Biyoloji Bölümü öğretim üyelerinden Prof. Dr. Mustafa Cemal Darılmaz ve Prof. Dr. Mehtap Tekşen yürütüyor. (Haber Bülteni)
